Ustrój

Ustrój i życie polityczne. A. jest republiką związkową. Założenia ustrojowe określa konstytucja z 1 X 1920 w brzmieniu z 1929, której przywrócono moc obowiązują­cą 1 V 1945. Głową państwa jest prezydent wybierany na 6 lat; ma on duże uprawnienia w zakresie władzy wykonawczej. Organem ustawodawczym jest parlament o 4-letniej kadencji; składa się on z izby wyższej — Ra­dy Związku (Bundesrat), której członków wybierają sejmy krajowe, oraz izby niższej — Rady Narodowej (Nationalrat), wybieranej przez ludność. Rząd powo­ływany jest przez prezydenta; na czele rządu stoi kan­clerz. Czynne prawo wyborcze przysługuje wszystkim obywatelom od 21 lat; wyborcy mają ponadto prawo (praktycznie nie stosowane) do inicjatywy ustawodaw­czej oraz do udziału w referendum; jest ono obowiąz­kowe przy całkowitej zmianie konstytucji. Każdy kraj związkowy ma własny sejm krajowy (Landtag), na cze­le administracji kraju stoi starosta krajowy (Landes-hauptmann) wraz z radą krajową (Landesrat); starostów i rady wybierają sejmy krajowe. Kraje dzielą się na okręgi i gminy.

Wymiar sprawiedliwości sprawują: Sąd Najwyższy, 4 krajowe sądy najwyższe, sądy krajowe i okręgowe oraz sądy obwodowe. Ponadto istnieje Trybunał Kon­stytucyjny i Trybunał Administracyjny.

Wśród partii polit. największą rolę odgrywają partie rządzące: —> Austriacka Partia Ludowa — partia chrześc.-demokr. oraz Socjalist. Partia Austrii, powsta­ła 1889; ponadto —> Komunistyczna Partia Austrii, powstała 1918; w 1956 powstała Austr. Partia Wolno­ści — o charakterze neofaszystowskim. Największą cen­tralą związkową jest Austr. Zjednoczenie Związków Zawodowych, zrzeszające 16 związków branżowych (1,4 min członków), pozostające pod wpływem partii socjaldemokratycznej.

Z kilkudziesięciu dzienników ukazujących się w A. do najważniejszych należą: bulwarowy „Express”, ma­jący największy nakład (180 tys.), „Arbeiter Zeitung”

—  organ partii socjalist. (140 tys.). ,,Das kleine Volks-blatt” — organ partii lud. (110 tys.), „Wiener Zeitung”

—  organ zbliżony do kół rządowych (50 tys.), „Die Presse” — organ prawicowy związany z wiedeńskimi kołami przem.-handl. (51 tys.), ,,Volksstimme” — or­gan Komunist. Partii Austrii (40 tys.).