Austria dolna

AUSTRIA DOLNA, Niederosterreich, kraj związko­wy w pn.-wsch. Austrii, największy i (po Wiedniu) li­czący najwięcej ludności; 19 170 km2, 1,4 min mieszk. (1960); siedzibą władz jest Wiedeń. A.D. rozciąga się po obu brzegach Dunaju, między rz. Anizą na zach. a rz. Litawą i Morawą na wsch.; od pn. obejmuje pd. sto­ki Szumawy, Kotlinę Wiedeńską i pagórkowaty region Weinviertel, część środk. i pd. stanowią partie Alp Wapiennych i ich przedgórze. Klimat umiarkowany, dość ciepły, łagodny, w górach ostry; na wsch. dość suchy, bardziej kontynent. Pola uprawne zajmują ok. 44% powierzchni; w górach łąki i pastwiska. A.D. jest silnie zalesiona (ok. 35% pow.), zwłaszcza na przedgó­rzu i w górach. Ważniejsze miasta: Wiener Neustadt, Krems, Klosterneuburg, Módling, Baden. Rozwinięte rolnictwo; uprawa pszenicy, żyta, lnu, buraków cukro­wych, na południu, na stokach wzgórz — winorośli; hodowla bydła, owiec i trzody chlewnej. Najważniej­szym bogactwem mineralnym jest ropa naftowa, wy­stępująca w pn.-wsch. części kraju, w zagłębiu Matzen-Ganserndorf oraz w okolicach Zistersdorf; roczne wy­dobycie (1957) — 3,2 min t; poza tym występują nie­wielkie złoża węgla kamiennego na pd. (Grunberg) i brunatnego na pn. (Langnau). Największe ośrodki przem. skupiają się w rejonie Wiednia, Kotlinie Wiedeń­skiej i w okolicy m. Sankt Polten; dominuje hutnictwo, przemysł maszynowy, włókienniczy, chemiczny i elek­tro techn., poza tym rozwinięty przemysł spożywczy, drzewny, papierniczy. Przez A.D. przebiegają liczne li­nie kolejowe i drogi o znaczeniu międzynar., zbiegające się w Wiedniu. — W czasach rzymskich część pd. A.D. po Dunaj należała do prowincji Noricum i Panonia, część pn. zamieszkiwały ludy germ., później słów.; od 791 A.D. należała do państwa Franków; 970 przekształ­cona w Marchię Wschodnią (Ostmark)